Yaşınız ilerledi ve görme problemleriniz sıklaştı. Renkleri soluk ve bazen cisimleri çift görüyorsunuz. Belki de yeni doğum yaptınız ve biricik yavrunuzun görmede problemler yaşadığını öğreniyorsunuz. Katarak denen göz hastalığı birden hayatınızın en önemli durumu haline geliyor. Buyurun bu hastalık hakkında merak ettiğiniz her şeyi Dünyagöz Hastanesi Katarakt Uzmanı Prof. Dr. Kazım Devranoğlu’ndan dinleyin…

● Katarakt nedir?

Gözün renkli bölümünün arkasında kalan ve göze gelen görüntüyü, gözün arka bölümüne odaklayan, normalde saydam olması gereken göz merceğinin saydamlığını kaybetmesine katarakt diyoruz.

● Katarakt genel olarak kaç grup altında incelenir? Bu farklı gruptaki katarakt çeşitlerine aynı tedavi yöntemleri mi uygulanır?

3 grupta incelenir:

▼ İleri yaşta (55 yaş ve üstü) gördüğümüz ve en sık rastladığımız grubu oluşturan yaşlılık
▼ Doğumsal (konjental) katarakt diye isimlendirdiğimiz bebeklik çağı kataraktı.
▼ Göze gelen künt veya delici travmalar sonucu her yaşta ortaya çıkabilen katarakt. Genel olarak 3 grupta da yapılan katarakt tedavisi saydamlığını kaybeden göz merceğinin alınması, hastanın yaşı gözün durumu uygun ise göz içine yapay mercek yerleştirme şeklindedir.

● Katarakt neye bağlı olarak ortaya çıkar? Belirtileri nelerdir?

Hastaların en önemli şikayeti görmelerinin değişik derecelerde azalmasıdır. Aynı zamanda kataraktı olan kişiler renkleri soluk gördüklerini, bazen cisimleri çift gördüklerini, çok ışıklı ve karanlık ortamlarda görmelerinin ileri derecede bozulduğunu belirtirler.

● Kataraktın bilinen kesin bir sebebi var mıdır?

Kataraktın bilinen kesin bir sebebi yoktur. Yaşlanmayla birlikte göz merceğinin yapısında meydana gelen değişikliklerle ortaya çıkar. Yaşlılık dışında kataraktı hızlandıran nedenler olarak;

▼ Uzun süre güneş ışınlarına maruz kalmak (çiftçiler, fırıncılar),
▼ Şeker hastası olmak,
▼ Yüksek derecede miyop olmak,
▼ Göz tansiyonu krizi geçirmek,
▼ Göz iltihabı geçirmek,
▼ Başka nedenle göz içi ameliyatı geçirmek… vs kataraktı arttıran nedenlerdir.

● Katarakt nasıl teşhis edilir?

Katarakt, görme azlığı nedeniyle müracaat edenlerin rutin muayenesinde göz merceğinin değişik derecelerde saydamlığının kaybolmasının tespitiyle ortaya çıkar.

● Katarakt ilaç veya gözlük kullanılarak tedavi edilebilir mi?

Kataraktın ilaçla, damlayla tedavisi yoktur. Tek tedavisi ameliyattır. Yaşlılığa bağlı ortaya çıkan bir tür kataraktta başlangıç döneminde hastalar miyop gözlük kullanarak görmelerin geçici olarak arttırabilirler. Ancak belli bir süre sonrada bu hastalar miyop gözlüklerini kullanamaz hale gelip ameliyat olmak durumunda kalırlar.

● Katarakt tedavisinde ameliyat şart mıdır? Ameliyatta hangi teknikler kullanılır? En güncel ameliyat tekniği hangisidir?

Katarakt tedavisinde ameliyat şarttır. Ameliyatta kullanılan teknik FAKO (Fako emilsifikasyon) yöntemidir.

● FAKO Ameliyat Tekniği nasıl yapılır? Klasik yöntem ameliyat hangi durumlarda yapılır?

FAKO ameliyatı sırasında gözün en önünde bulunan saydam ve damarsız olan cam tabakadan göz içine 1,5-33mm’lik bir kesi yapılarak girilir. Daha sonra gözün renkli bölümünün arkasında bulunan, saydamlığını kaybetmiş olan göz merceğinin ön zarı yuvarlak olarak, yaklaşık 6mm çapında açılacak şekilde alınır. Gözün cam tabakasında oluşturulan 1,5- 33mm’lik açıklıktan kalem şeklinde bir çubuğu andıran FAKO cihazının ucuyla saydamlığını kaybetmiş olan göz merceğine ulaşılır. FAKO cihazının özelliği ses dalgalarıyla(ultrason) saydamlığını kaybetmiş olan göz merceğini küçük parçalara ayırır. Hatta toz haline getirir. Bu toz haline gelen parçalar aynı aletin içinden gelen (elektrik süpürgesinin vakumlaması gibi) göz dışına alınır. Katarakt ameliyatı sırasında kataraktın arka zarı ameliyatın sonunda göz içine yerleştireceğimiz yapay merceğe destek oluşturması için yerinde bırakılır. Ameliyatın son aşamasında göz içinde açıldığında yaklaşık çapı 5,5mm olan yapay göz merceği, özel enjektörüyle göz içine yerleştirilir. Ameliyat çok küçük kesilerden (15,33mm) yapıldığı için dikişsiz olarak sonlandırılır.